Philippines tiếp tục là thị trường nhập khẩu gạo lớn nhất của Việt Nam trong 5 tháng đầu năm nay, với khối lượng trên 2,1 triệu tấn, trị giá khoảng 1 tỷ USD. Diễn biến này cho thấy nhu cầu gạo của Philippines vẫn ở mức cao, trong bối cảnh quốc gia này đang chủ động tăng nhập khẩu để bảo đảm nguồn cung trong nước trước nguy cơ thời tiết cực đoan và El Nino mạnh có thể ảnh hưởng đến sản xuất lúa gạo.
Theo số liệu từ Hải quan Việt Nam, riêng tháng 5, xuất khẩu gạo của Việt Nam đạt 1,1 triệu tấn, mang về gần 512 triệu USD. Lũy kế 5 tháng, Việt Nam xuất khẩu 4,5 triệu tấn gạo, tăng 6,6% về lượng so với cùng kỳ năm 2025. Tuy nhiên, giá trị xuất khẩu chỉ đạt khoảng 2,1 tỷ USD, giảm 3,6% do giá gạo xuất khẩu giảm gần 10%.
Philippines vẫn là thị trường lớn nhất của gạo Việt Nam
Trong cơ cấu thị trường xuất khẩu gạo của Việt Nam, Philippines tiếp tục giữ vị trí dẫn đầu với thị phần lên đến 46,9%. Khối lượng nhập khẩu từ Việt Nam đạt hơn 2,1 triệu tấn, trị giá khoảng 1 tỷ USD.
Con số này cho thấy gạo Việt Nam vẫn giữ vai trò quan trọng trong việc bảo đảm nguồn cung lương thực cho Philippines. Việt Nam là nguồn cung chính của thị trường này, bên cạnh các nước xuất khẩu khác như Thái Lan, Myanmar và Campuchia.
Theo số liệu từ Bộ Nông nghiệp Philippines, trong 5 tháng qua, nước này đã nhập khẩu tổng cộng 2,22 triệu tấn gạo, tăng 15% so với cùng kỳ năm 2025. Riêng tháng 5, lượng gạo nhập khẩu đạt khoảng 503.000 tấn, mức cao nhất kể từ đầu năm 2026.
Việc Philippines tăng mua gạo diễn ra trong bối cảnh giá gạo thế giới đang thấp hơn so với giai đoạn trước, tạo điều kiện để nước này bổ sung nguồn cung với chi phí hợp lý hơn. Đồng thời, nhu cầu tiêu dùng nội địa tăng cũng khiến nhập khẩu gạo trở thành giải pháp quan trọng để ổn định thị trường trong nước.
El Nino và rủi ro thời tiết thúc đẩy nhu cầu nhập khẩu
Một trong những nguyên nhân chính khiến Philippines gia tăng nhập khẩu gạo là nguy cơ El Nino mạnh có thể xuất hiện và gia tăng cường độ trong các tháng cuối năm. Hiện tượng này được dự báo có khả năng kéo dài sang năm 2027, làm gia tăng rủi ro hạn hán tại nhiều vùng sản xuất nông nghiệp.
Theo dự báo được đề cập, hạn hán do El Nino có thể khiến sản lượng lúa gạo trong nước của Philippines giảm khoảng 700.000 tấn. Bên cạnh đó, các đợt mưa bão cực đoan cũng có thể gây thiệt hại thêm từ 500.000 - 600.000 tấn lúa gạo.
Với một quốc gia có nhu cầu tiêu thụ gạo lớn, bất kỳ biến động nào về sản lượng nội địa cũng có thể tạo áp lực lên nguồn cung và giá cả. Do đó, việc tăng nhập khẩu trong giai đoạn này được xem là bước đi nhằm chủ động dự trữ, giảm rủi ro thiếu hụt và ổn định thị trường lương thực.
Đầu năm nay, Bộ Nông nghiệp Philippines dự báo sản lượng gạo nhập khẩu trong năm 2026 khoảng 3,6 - 3,8 triệu tấn. Tuy nhiên, báo cáo thị trường gạo thế giới của Bộ Nông nghiệp Mỹ phát hành đầu tháng 5 lại đưa ra dự báo cao hơn, cho rằng Philippines có thể nhập khẩu tới 5,5 triệu tấn gạo trong năm nay và tăng lên 5,6 triệu tấn vào năm 2027.
Điều này cho thấy áp lực nhập khẩu của Philippines có thể còn kéo dài, nhất là khi thời tiết bất lợi và nhu cầu nội địa cùng lúc gia tăng.
Cơ hội cho gạo Việt Nam trong bối cảnh thị trường biến động
Việc Philippines tăng nhập khẩu mở ra thêm cơ hội cho gạo Việt Nam, nhất là khi Việt Nam hiện vẫn là nguồn cung chủ lực của thị trường này. Trong bối cảnh giá gạo xuất khẩu giảm gần 10%, khối lượng xuất khẩu tăng giúp bù đắp phần nào áp lực về giá trị kim ngạch.
Tuy nhiên, diễn biến này cũng cho thấy một thực tế đáng chú ý: dù lượng xuất khẩu tăng, giá trị xuất khẩu vẫn giảm do mặt bằng giá đi xuống. Vì vậy, cơ hội từ thị trường Philippines cần được nhìn nhận song song với áp lực cạnh tranh về giá trên thị trường gạo thế giới.
Bên cạnh Philippines, Trung Quốc hiện là thị trường nhập khẩu lớn thứ hai của gạo Việt Nam, chiếm 17,8% thị phần và có tốc độ tăng trưởng mạnh nhất, lên tới 54%. Điều này cho thấy xuất khẩu gạo Việt Nam đang có sự dịch chuyển tích cực ở một số thị trường lớn, nhưng Philippines vẫn là thị trường giữ vai trò then chốt.
Trong thời gian tới, nếu El Nino và các hiện tượng thời tiết cực đoan tiếp tục ảnh hưởng đến sản xuất lúa gạo tại Philippines, nhu cầu nhập khẩu từ Việt Nam có thể duy trì ở mức cao. Đây là cơ hội để doanh nghiệp gạo Việt giữ vững thị phần, ổn định đầu ra và củng cố vị trí tại thị trường nhập khẩu gạo lớn nhất thế giới.
Tuy nhiên, để tận dụng tốt cơ hội này, ngành gạo Việt Nam cần tiếp tục bảo đảm nguồn cung ổn định, chất lượng đồng đều và khả năng giao hàng đúng tiến độ. Khi nhu cầu nhập khẩu của Philippines tăng mạnh, lợi thế không chỉ nằm ở sản lượng mà còn ở uy tín nguồn cung, năng lực đáp ứng đơn hàng và khả năng duy trì quan hệ thương mại lâu dài.
Có thể thấy, Philippines gia tăng nhập khẩu gạo Việt Nam chủ yếu xuất phát từ ba yếu tố: nhu cầu nội địa tăng, giá gạo thế giới ở mức thuận lợi và rủi ro sản xuất do El Nino, hạn hán, mưa bão cực đoan. Trong bối cảnh đó, gạo Việt Nam tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong nguồn cung của Philippines, đồng thời có thêm cơ hội mở rộng xuất khẩu nếu duy trì được lợi thế về chất lượng, giá cả và sự ổn định.
Nguồn: https://thanhnien.vn/vi-sao-philippines-gia-tang-nhap-khau-gao-viet-nam-185260606170013212.htm