Trong bối cảnh thị trường lúa gạo có nhiều biến động, không phải giống lúa nào cũng giữ được giá trị ổn định sau mỗi mùa vụ. Tuy nhiên, ST25 – giống lúa gắn với thương hiệu Gạo Ông Cua của Kỹ sư, Anh hùng lao động Hồ Quang Cua – vẫn đang cho thấy sức hút đặc biệt khi tiếp tục mang lại thu nhập tốt cho nhiều nông dân tại TP Cần Thơ và vùng Đồng bằng sông Cửu Long.
Không chỉ nổi tiếng nhờ chất lượng gạo thơm ngon, ST25 còn được nhìn nhận là giống lúa có khả năng thích ứng tốt với điều kiện sản xuất bất lợi, đặc biệt tại các vùng ven biển, vùng chịu tác động của hạn mặn và biến đổi khí hậu. Chính lợi thế về chất lượng, năng suất và giá bán đã giúp giống lúa này trở thành lựa chọn quan trọng trong hành trình nâng cao giá trị hạt gạo Việt Nam.
ST25 khẳng định vị thế gạo ngon của Việt Nam
Gạo Ông Cua ST25 do nhóm nghiên cứu của Kỹ sư Hồ Quang Cua phát triển đã 3 lần đoạt giải “Gạo ngon nhất thế giới” vào các năm 2019, 2023 và 2025. Những giải thưởng này không chỉ là niềm tự hào của riêng nhóm nghiên cứu, mà còn góp phần khẳng định uy tín, chất lượng và vị thế của lúa gạo Việt Nam trên thị trường quốc tế.
Từ một giống lúa đặc sản của vùng đất phương Nam, ST25 đã trở thành biểu tượng cho hướng đi mới của ngành lúa gạo Việt: không chỉ sản xuất nhiều, mà phải sản xuất gạo ngon, có thương hiệu, có khả năng cạnh tranh ở phân khúc chất lượng cao.
Đáng chú ý, thành công của ST25 không chỉ dừng ở các danh hiệu quốc tế. Điều quan trọng hơn là giống lúa này đang tạo ra giá trị thực tế trên đồng ruộng, giúp nhiều nông dân tăng thu nhập trong bối cảnh giá nhiều loại lúa khác sụt giảm.
Lúa ST25 luôn giữ giá cao hơn nhiều giống lúa khác
Theo nội dung được cung cấp, lúa ST25 thời gian qua luôn duy trì mức giá bán cao hơn khoảng 1.000–2.000 đồng/kg so với nhiều loại lúa khác. Đây là chênh lệch đáng kể đối với người nông dân, bởi chỉ cần giá lúa tăng thêm 1.000 đồng/kg, lợi nhuận trên mỗi héc-ta đã có thể cải thiện rõ rệt.
Gần đây, khi giá gạo xuất khẩu giảm so với năm 2024, nhiều loại lúa vụ đông xuân 2025–2026 chỉ bán ở mức 5.300–6.300 đồng/kg. Trong khi đó, lúa ST25 vẫn đạt mức giá khá tốt, khoảng 7.200–8.500 đồng/kg. Riêng lúa ST25 tại vùng lúa – tôm có thể đạt 8.200–8.500 đồng/kg.
Điều này cho thấy ST25 đang có khả năng chống chịu tốt hơn trước biến động giá. Khi thị trường giảm, các giống lúa phổ thông chịu áp lực mạnh, nhưng ST25 vẫn giữ được mặt bằng giá cao nhờ chất lượng, nhu cầu tiêu dùng và giá trị thương hiệu.
Tại xã Tài Văn, TP Cần Thơ, nhiều hộ trong tổ hợp tác sản xuất ST25 đang thu hoạch lúa với giá doanh nghiệp bao tiêu khoảng 8.000 đồng/kg. Với năng suất nhiều ruộng đạt khoảng 1 tấn/công, nông dân có thể đạt lợi nhuận trên 3 triệu đồng/công.
Vùng lúa – tôm nâng giá trị hạt gạo ST25
Một điểm đáng chú ý là lúa ST25 trồng tại các vùng lúa – tôm thường được thị trường đánh giá cao hơn. Gạo từ mô hình này khi nấu cho cơm dẻo, mềm, thơm đậm vị, được doanh nghiệp và người tiêu dùng ưa chuộng. Theo nội dung được cung cấp, lúa ST25 vùng lúa – tôm thường có giá cao hơn khoảng 1.000 đồng/kg so với ST25 trồng ở những vùng khác.
Mô hình lúa – tôm vốn là cách canh tác thuận thiên tại các vùng ven biển Đồng bằng sông Cửu Long. Vào mùa khô, người dân nuôi tôm trên nền ruộng; đến mùa mưa, khi nước ngọt trở lại, ruộng được rửa mặn để trồng lúa. Sau vụ tôm, nền đất được bổ sung nguồn hữu cơ tự nhiên, giúp cây lúa phát triển tốt hơn, giảm nhu cầu sử dụng phân bón và thuốc bảo vệ thực vật.
Nhờ vậy, ST25 trồng trên nền đất lúa – tôm không chỉ có giá trị kinh tế cao hơn, mà còn phù hợp với xu hướng sản xuất sạch, an toàn và thích ứng biến đổi khí hậu.
Thu nhập từ lúa có thể ngang với vụ tôm
Theo chia sẻ của anh Huỳnh Chí Phương, Giám đốc Công ty TNHH Gạo Tôm ở An Giang, trước đây nông dân vùng ven biển chủ yếu xem con tôm là nguồn thu chính, còn cây lúa chỉ đóng vai trò phụ trong mô hình luân canh. Tuy nhiên, khi đưa ST25 vào sản xuất, bức tranh thu nhập đã thay đổi rõ rệt.
Nhờ năng suất, chất lượng và giá bán cao, vụ lúa ST25 có thể đem lại lợi nhuận khoảng 40–50 triệu đồng/ha. Tính chung cả mô hình lúa – tôm, thu nhập có thể đạt khoảng 100 triệu đồng/ha/năm.
Đây là con số rất đáng chú ý, bởi nó cho thấy cây lúa trong mô hình lúa – tôm không còn là phần thu nhập phụ. Với ST25, vụ lúa đã trở thành một nguồn lợi kinh tế quan trọng, có thể góp phần cân bằng thu nhập với vụ nuôi tôm.
Sự thay đổi này cũng phản ánh vai trò của khoa học giống trong nông nghiệp. Việc Kỹ sư Hồ Quang Cua và nhóm cộng sự phát triển các giống lúa ST, từ ST5 đến ST25, đã giúp nông dân vùng ven biển có thêm lựa chọn giống lúa thích nghi tốt hơn với hạn mặn và điều kiện sản xuất bất lợi.
Doanh nghiệp liên kết tạo đầu ra ổn định
Một trong những yếu tố giúp ST25 phát triển mạnh là sự tham gia liên kết của doanh nghiệp với nông dân. Khi có doanh nghiệp bao tiêu, nông dân yên tâm hơn về đầu ra và giá bán. Ngược lại, doanh nghiệp có thể xây dựng vùng nguyên liệu ổn định, kiểm soát chất lượng và cung ứng sản phẩm gạo thơm ngon, an toàn cho thị trường.
Câu chuyện tại các vùng lúa – tôm cho thấy liên kết sản xuất đang trở thành hướng đi quan trọng. Nếu nông dân sản xuất riêng lẻ, chất lượng có thể không đồng đều, đầu ra bấp bênh và giá trị thương hiệu khó được bảo vệ. Nhưng khi có doanh nghiệp đồng hành, quy trình từ giống, canh tác, thu hoạch, chế biến đến tiêu thụ sẽ được tổ chức tốt hơn.
Đây cũng là điều cần thiết để ST25 giữ được uy tín trên thị trường. Một giống gạo nổi tiếng không thể phát triển bền vững nếu sản xuất tự phát, thiếu kiểm soát chất lượng hoặc thiếu truy xuất nguồn gốc.
ST25 mở rộng diện tích, tăng vị thế trên thị trường
Cùng với sự nổi tiếng sau nhiều lần được vinh danh quốc tế, nông dân tại Đồng bằng sông Cửu Long và một số vùng khác trong nước đã đẩy mạnh trồng ST25 và các giống thuộc nhóm ST. Nhiều doanh nghiệp, bên cạnh Doanh nghiệp tư nhân Hồ Quang Trí, cũng tham gia liên kết sản xuất và kinh doanh các sản phẩm lúa gạo thuộc nhóm này.
Theo Hiệp hội Lương thực Việt Nam, vụ đông xuân 2025–2026, diện tích gieo trồng các giống lúa ST đạt gần 200.000ha, tăng hơn 60% so với cùng kỳ năm trước. Sản lượng dự kiến tăng mạnh trong nửa đầu năm. Đáng chú ý, hơn 70% sản lượng gạo ST25 được xuất khẩu sang các thị trường lớn như Hoa Kỳ, châu Âu, Úc, Trung Quốc và Đông Nam Á.
Những con số này cho thấy ST25 không chỉ có chỗ đứng trong thị trường nội địa, mà còn đang được thị trường quốc tế tin tưởng. Đây là tín hiệu tích cực đối với ngành gạo Việt Nam, nhất là trong bối cảnh mục tiêu lâu dài không chỉ là xuất khẩu nhiều, mà là xuất khẩu gạo có giá trị cao hơn.
ST25 – chuẩn mực mới của gạo thơm Việt Nam
Ông Đỗ Hà Nam, Chủ tịch Hiệp hội Lương thực Việt Nam, nhận định việc ST25 tiếp tục được vinh danh trong hệ thống giải thưởng “Gạo ngon nhất thế giới năm 2025” không phải là may mắn, mà là kết quả của khoa học chọn giống bài bản, kỷ luật chất lượng nghiêm túc và tư duy làm nông nghiệp có trách nhiệm với thị trường toàn cầu. Theo ông, ST25 không chỉ là một giống lúa đoạt giải, mà còn là một chuẩn mực và một tài sản quốc gia.
Nhận định này cho thấy giá trị của ST25 đã vượt ra ngoài phạm vi một sản phẩm thương mại đơn lẻ. ST25 có thể trở thành biểu tượng cho gạo thơm Việt Nam nếu được tổ chức sản xuất đúng chuẩn, bảo vệ thương hiệu đúng mức và phát triển trong chuỗi giá trị minh bạch.
Đây là yêu cầu rất quan trọng. Khi một giống gạo đã có danh tiếng quốc tế, việc bảo vệ chất lượng, độ thuần giống và uy tín thương hiệu phải được đặt lên hàng đầu. Nếu để tình trạng sản xuất thiếu kiểm soát, pha trộn hoặc sử dụng thương hiệu không đúng cách, giá trị của ST25 có thể bị ảnh hưởng.
Không chỉ bán sản lượng, mà phải bán giá trị
Từ câu chuyện ST25, có thể thấy ngành lúa gạo Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn để chuyển từ tư duy bán sản lượng sang bán giá trị. Việt Nam là một trong những quốc gia xuất khẩu gạo hàng đầu thế giới, nhưng để nâng cao thu nhập cho nông dân và vị thế gạo Việt, điều quan trọng là phải định vị được thương hiệu.
Theo ông Đỗ Hà Nam, trong giai đoạn tới, Việt Nam không chỉ cần bán sản lượng mà phải bán được giá trị và định vị được thương hiệu. ST25 cần được định hướng phát triển như một giống gạo quốc gia, được bảo vệ đúng mức, tổ chức sản xuất đúng chuẩn và phát triển trong chuỗi giá trị minh bạch từ giống, canh tác, chế biến đến thị trường.
Đây cũng là hướng đi bền vững cho nông dân. Khi hạt gạo có thương hiệu, có chất lượng ổn định và có thị trường cao cấp, giá trị gia tăng sẽ cao hơn. Khi giá trị được nâng lên, nông dân có thêm cơ hội cải thiện thu nhập, tái đầu tư sản xuất và gắn bó lâu dài với cây lúa.
Nâng cao thu nhập nhờ giống lúa có giá trị
ST25 đang chứng minh rằng một giống lúa tốt có thể tạo ra tác động lớn đến đời sống người nông dân. Nhờ giá bán cao hơn, năng suất tốt hơn, khả năng thích ứng tốt hơn và được thị trường ưa chuộng, nhiều hộ nông dân đã có thêm thu nhập đáng kể.
Đặc biệt tại các vùng lúa – tôm, ST25 không chỉ giúp tăng lợi nhuận vụ lúa, mà còn góp phần làm cho mô hình canh tác thuận thiên trở nên hiệu quả hơn. Khi cây lúa và con tôm cùng tạo ra giá trị cao, người dân vùng ven biển có thêm cơ sở để ổn định sinh kế, thích ứng với hạn mặn và biến đổi khí hậu.
Từ thành công của ST25, bài học đặt ra cho ngành lúa gạo Việt Nam là rất rõ: muốn nâng thu nhập cho nông dân, phải đầu tư vào giống tốt, tổ chức sản xuất theo chuỗi, kiểm soát chất lượng, xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường cao cấp.
Gạo Ông Cua ST25 không chỉ là niềm tự hào của hạt gạo Việt, mà còn là minh chứng cho hướng đi đúng đắn: khi khoa học giống, nông dân, doanh nghiệp và thị trường cùng gặp nhau, hạt lúa không chỉ làm nên mùa vàng, mà còn mở ra con đường nâng cao thu nhập bền vững cho người trồng lúa.