Gạo ST25 là một trong những giống gạo đặc sản nổi bật của Việt Nam, gắn với tên tuổi Anh hùng Lao động, kỹ sư Hồ Quang Cua và từng ba lần đạt danh hiệu “Gạo ngon nhất thế giới” vào các năm 2019, 2023 và 2025. Tuy nhiên, chính sức hút lớn của thương hiệu này đang khiến thị trường xuất hiện nhiều sản phẩm ghi nhãn ST25 nhưng thực chất lại là gạo st25 pha trộn, gây nhầm lẫn cho người tiêu dùng và ảnh hưởng trực tiếp đến uy tín của giống gạo nổi tiếng.
Thời gian gần đây, nhiều người mua phản ánh tình trạng bao bì sản phẩm in chữ ST25 rất nổi bật, nhưng khi kiểm tra kỹ thành phần mới phát hiện gạo bên trong được pha từ nhiều giống khác nhau, trong đó ST25 chỉ chiếm một tỷ lệ nhất định. Điều này khiến không ít người tiêu dùng tưởng rằng mình mua được gạo ST25 chính hãng với giá tốt, nhưng khi nấu mới nhận ra chất lượng khác xa kỳ vọng.
Bao bì ghi ST25 lớn, thành phần lại pha trộn
Một trường hợp được phản ánh là chị Nguyễn Thị Nhung, ngụ phường Tam Bình, TPHCM, mua hai túi gạo 5kg trên kênh bán online của một siêu thị với giá khoảng 120.000 đồng/túi. Thấy bao bì ghi ST25, chị nghĩ đây là hàng giá tốt. Tuy nhiên, khi nấu cơm, gia đình nhận thấy cơm khô, cứng, nở không đều và gần như không có mùi thơm đặc trưng như loại ST25 thường dùng.
Sau khi kiểm tra kỹ bao bì, chị mới phát hiện sản phẩm là gạo pha trộn từ nhiều giống khác nhau, trong đó ST25 chỉ chiếm một phần. Đây cũng là tình trạng mà nhiều người tiêu dùng khác gặp phải: mặt trước bao bì nhấn mạnh chữ ST25, nhưng phần thành phần lại ghi “kết hợp nhiều loại gạo đặc sản” hoặc các cách gọi dễ gây hiểu nhầm như “ST25+”.
Sự chênh lệch về giá cũng là dấu hiệu khiến người mua băn khoăn. Trong khi gạo ST25 chính hãng thường có giá khoảng 40.000 - 50.000 đồng/kg, một số sản phẩm mang tên ST25 lại được bán chỉ khoảng 120.000 đồng/túi 5kg, tương đương hơn 20.000 đồng/kg. Nếu không đọc kỹ thành phần, người tiêu dùng rất dễ nhầm đây là ST25 nguyên chất.
Gạo trộn làm giảm chất lượng và uy tín ST25
Ông Hồ Quang Trí, Giám đốc DNTN Hồ Quang Trí, đơn vị sản xuất và kinh doanh thương hiệu “Gạo Ông Cua”, cho biết tình trạng gạo trộn trên thị trường hiện khá phổ biến. Theo ông, nhiều doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh gạo ST25 là điều bình thường, nhưng vấn đề đáng lo là không ít sản phẩm được pha trộn từ nhiều giống lúa khác nhau vẫn gắn tên ST25, khiến người mua dễ hiểu nhầm.
“Nếu gạo được trộn từ nhiều giống khác nhau thì nên đặt tên khác đi, không nên để người tiêu dùng nghĩ rằng đó là sản phẩm ST25 nguyên chất”, ông Trí nêu quan điểm.
Đặc tính của gạo ST25 là khi nấu cần ít nước, hạt cơm chín đều, mềm, dẻo và có hương thơm tự nhiên. Nếu bị trộn thêm các loại gạo khác, chất lượng cơm sẽ thay đổi rõ rệt: dễ khô cứng, nở không đều và giảm mùi thơm. Đây cũng là lý do nhiều người tiêu dùng chỉ phát hiện mua nhầm sau khi đã nấu thử.
Tình trạng pha trộn tùy tiện không chỉ ảnh hưởng đến trải nghiệm của người mua, mà còn làm suy giảm giá trị thương hiệu ST25, một giống gạo đã được xây dựng uy tín trong nhiều năm và góp phần nâng vị thế gạo Việt trên thị trường quốc tế.
Cần minh bạch nhãn mác và siết quản lý thị trường
Theo giới kinh doanh gạo, việc pha trộn các giống gạo không phải là chuyện mới. Tuy nhiên, điều gây lo ngại hiện nay là cách ghi nhãn thiếu rõ ràng, sử dụng tên ST25 như yếu tố chính trên bao bì trong khi tỷ lệ ST25 thực tế không được thể hiện minh bạch. Cách làm này khiến thị trường trở nên “vàng thau lẫn lộn”, người tiêu dùng khó phân biệt đâu là ST25 nguyên chất, đâu là gạo pha trộn.
Đại diện DNTN Hồ Quang Trí khuyến cáo người tiêu dùng nên kiểm tra kỹ thông tin trên bao bì trước khi mua, đặc biệt là tên doanh nghiệp, địa chỉ sản xuất, thành phần sản phẩm, dấu hiệu nhận diện thương hiệu và thông tin truy xuất nguồn gốc.
Về nhận dạng, gạo ST25 nguyên chất thường có hạt đều, thon dài, ít gãy vỡ, có mùi thơm tự nhiên từ lúc mở bao đến khi nấu. Khi chín, cơm mềm, dẻo và vẫn giữ được độ ngon ngay cả khi để nguội.
Nhiều ý kiến cũng cho rằng các hệ thống bán lẻ cần siết chặt khâu kiểm soát thông tin hàng hóa, tránh để những sản phẩm dễ gây hiểu nhầm tiếp tục được bày bán rộng rãi. Với một sản phẩm có giá trị thương hiệu cao như ST25, sự minh bạch về nhãn mác và thành phần là yếu tố bắt buộc để bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
Từ một giống lúa được nghiên cứu tại Sóc Trăng, ST25 đã được gieo trồng trên hơn 200.000ha tại nhiều địa phương, góp phần nâng cao thu nhập cho nông dân và nâng tầm thương hiệu gạo Việt. Tuy nhiên, nếu tình trạng pha trộn, ghi nhãn lập lờ và sử dụng tên ST25 thiếu kiểm soát tiếp tục diễn ra, niềm tin của người tiêu dùng sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng.
Theo TS Nguyễn Thị Hồng Minh, Chủ tịch Hiệp hội Thực phẩm minh bạch, Việt Nam có sản phẩm gạo ngon nhưng việc xây dựng và bảo vệ thương hiệu vẫn chưa được chú trọng đúng mức. Doanh nghiệp còn thiếu hệ thống thông tin đồng bộ, hoạt động quảng bá chuyên nghiệp và sự liên kết vì mục tiêu chung về chất lượng quốc gia.
Vì vậy, để bảo vệ ST25 cũng như thương hiệu gạo Việt, thị trường cần sớm được siết chặt về ghi nhãn, truy xuất nguồn gốc và sở hữu trí tuệ. Khi bao bì minh bạch, thành phần rõ ràng và chất lượng được kiểm soát, người tiêu dùng mới có thể yên tâm lựa chọn đúng sản phẩm, còn thương hiệu gạo ST25 mới được bảo vệ đúng với giá trị đã tạo dựng.
Nguồn: Báo Dân Trí