Sự trở lại của hiện tượng El Nino đang thu hút sự quan tâm lớn khi các cơ quan khí tượng nhận định đây có thể là một trong những đợt El Nino mạnh nhất kể từ năm 1950. Nếu tiếp tục phát triển trong thời gian tới, El Nino được dự báo sẽ tác động đáng kể đến thời tiết, sản xuất nông nghiệp và đời sống dân sinh tại nhiều khu vực trên cả nước.
Theo các số liệu quan trắc mới nhất, nhiệt độ bề mặt nước biển tại khu vực trung tâm xích đạo Thái Bình Dương đã vượt ngưỡng xác định El Nino. Từ mức cao hơn trung bình nhiều năm khoảng 0,5 độ C vào tháng 5/2026, chỉ số này tiếp tục tăng lên 0,7 độ C trong đầu tháng 6, cho thấy hiện tượng El Nino đã chính thức hình thành và đang có xu hướng mạnh dần lên.
Các chuyên gia khí tượng cho biết, El Nino thường làm nhiệt độ trung bình tại Việt Nam tăng cao hơn bình thường, đồng thời kéo theo sự suy giảm lượng mưa trên diện rộng. Điều này làm gia tăng nguy cơ xảy ra các đợt nắng nóng gay gắt, hạn hán kéo dài và thiếu hụt nguồn nước tại nhiều địa phương.
Bài học rõ nét nhất từng được ghi nhận trong giai đoạn El Nino 2015-2016, một trong những đợt mạnh nhất trong lịch sử quan trắc khí hậu hiện đại. Thời điểm đó, nhiều khu vực trên cả nước trải qua các đợt nắng nóng kéo dài với cường độ đặc biệt khắc nghiệt. Bắc Trung Bộ ghi nhận đợt nắng nóng kéo dài tới 39 ngày, Trung Trung Bộ 36 ngày và Nam Trung Bộ 32 ngày liên tiếp.
Nhiệt độ tại nhiều địa phương vượt ngưỡng 39-41 độ C. Đáng chú ý, trạm khí tượng Con Cuông (Nghệ An) từng ghi nhận mức nhiệt lên tới 42,7 độ C vào cuối tháng 5/2015, thuộc nhóm những giá trị nhiệt độ cao nhất từng được đo tại Việt Nam.
Không chỉ gây nắng nóng, El Nino còn khiến lượng mưa giảm mạnh. Trong các giai đoạn El Nino trước đây, dòng chảy trên nhiều hệ thống sông ở Trung Bộ, Tây Nguyên và Nam Bộ suy giảm đáng kể, làm gia tăng nguy cơ thiếu nước phục vụ sinh hoạt và sản xuất.
Tại Đồng bằng sông Cửu Long, xâm nhập mặn thường xuất hiện sớm hơn và lấn sâu vào nội đồng. Đây là một trong những thách thức lớn đối với ngành nông nghiệp, đặc biệt là các vùng sản xuất lúa gạo trọng điểm của cả nước. Việc thiếu nước ngọt kéo dài có thể ảnh hưởng đến năng suất cây trồng và làm tăng chi phí sản xuất cho người dân.
Một đặc điểm khác thường được ghi nhận trong các năm El Nino là số lượng bão và áp thấp nhiệt đới hoạt động trên Biển Đông có xu hướng giảm. Năm 2015 chỉ ghi nhận 5 cơn bão và 2 áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông, thấp hơn đáng kể so với mức trung bình nhiều năm. Số cơn bão ảnh hưởng trực tiếp đến đất liền Việt Nam cũng giảm rõ rệt.
Bên cạnh đó, các đợt không khí lạnh ảnh hưởng đến nước ta thường ít hơn và kết thúc sớm hơn bình thường. Điều này khiến nền nhiệt mùa đông tại nhiều khu vực, đặc biệt là phía Nam, có xu hướng cao hơn trung bình nhiều năm.
Các chuyên gia nhận định nếu El Nino tiếp tục duy trì và phát triển mạnh trong những tháng tới, Việt Nam sẽ phải đối mặt với nguy cơ gia tăng nắng nóng diện rộng, thiếu hụt lượng mưa, hạn hán và xâm nhập mặn tại nhiều địa phương. Mặc dù số lượng bão có thể giảm, song diễn biến của từng cơn bão vẫn tiềm ẩn nhiều yếu tố khó lường và cần được theo dõi chặt chẽ.
Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng rõ nét, việc chủ động các giải pháp ứng phó với El Nino được xem là yếu tố quan trọng nhằm giảm thiểu tác động đến sản xuất nông nghiệp, nguồn nước và đời sống kinh tế - xã hội trong thời gian tới.
Nguồn: https://vnexpress.net/el-nino-rat-manh-tac-dong-nhu-the-nao-den-viet-nam-5085535.html